Niedotlenieniem (hipoksją) określa
się stan, w którym w komórkach organizmu występuje niska zawartość tlenu.
Brak tlenu powoduje śmierć większości komórek w
ciągu kilku minut.
Najbardziej wrażliwe na niedotlenienie są komórki
mózgowia.
Podczas nurkowania do niedotlenienia może dojść z
powodu:
·
Nurkowania na zatrzymanym oddechu.
·
Niedostatecznej podaży czynnika oddechowego.
·
Niedostatecznej zawartości tlenu w mieszaninie
oddechowej.
·
Niewłaściwego posługiwania lub awarii aparatów o
zamkniętym i półzamkniętym obiegu czynnika oddechowego .
·
Niedrożności dróg oddechowych w następstwie utraty
przytomności, aspiracji wody lub wymiocin.
·
Uszkodzenia pęcherzyków płucnych z powodu aspiracji
wody morskiej.
·
Zatrucia tlenkiem węgla.
W większości przypadków niedotlenienia nurek jest
nieświadomy, że grozi mu niebezpieczeństwo. Dlatego w każdej chwili, bez
ostrzeżenia może nagle stracić przytomność.
Przy wolnym zmniejszaniu się zawartości tlenu w
mieszaninie oddechowej ( ciśnienie cząstkowe tlenu większe od 0,16 ata – 122 mm
Hg) u nurka stopniowo pojawiają się
następujące objawy:
·
przyspieszenie oddechu i tętna,
·
uczucie gorąca,
·
zawroty głowy,
·
tętnienie w skroniach,
·
obniżenie sprawności intelektualnej,
·
splątanie i zaburzenia świadomości,
·
drżenie lub kurcze mięśni,
·
drgawki i padaczkowopodobne.
Przy szybkim obniżaniu
ciśnienia cząstkowego tlenu następuje nagła utrata przytomności bez objawów
ostrzegawczych stan niedotlenienia powoduje uogólnione zasinianie skóry i
śluzówek.
Niedotlenienie szybko
przechodzi w stan anoksji prowadzący do śmierci.
ZAPOBIEGANIE I PIERWSZA POMOC W NIEDOTLENIENIU
1.
Podczas nurkowania z zatrzymanym oddechem należy
przestrzegać zasad bezpieczeństwa oraz unikać forsownej hiperwentylacji. Należy
unikać głębokich i długich nurkowań z zatrzymanym oddechem.
2.
Podczas nurkowań w powietrznych niezależnych
aparatach nurkowych należy sprawdzić
ilość powietrza w butlach, stan automatu oddechowego oraz KRW.
3.
Podczas nurkowania a aparatach z obiegiem zamkniętym
i półzamkniętym należy używać sprzętu
sprawdzonego z aktualnym atestem i zgodnie z instrukcją obsługi.
4.
Butle tlenowe aparatów nurkowych należy napełniać
wyłącznie tlenem medycznym (99,5 % O2).
5.
W aparatach o obiegu zamkniętym koniecznie sprawdzić
ciśnienie tlenu w butlach. Nie wolno rozpoczynać nurkowania gdy jest ono
mniejsze niż 90 atm.
6.
W aparatach tlenowych należy przeprowadzić
trzykrotne płukanie układu „aparat-płuca” w celu usunięcia azotu zawartego w płucach, worku oddechowym,
przewodach i pochłaniaczu.
Większość tragicznych zgonów jest spowodowana przez
niedotlenienie związane z utonięciem, niezależnie od początkowego zdarzenia pod
wodą.
W większości przypadków tragedii można zapobiec
przez przestrzeganie zasady nurkowania z partnerem i używania kamizelek
nurkowych.
Dobra kamizelka nurkowa powinna utrzymywać twarz
nieprzytomnego nurka ponad powierzchnia wody.
Polega na jak najszybszym wyciągnięciu nurka na
powierzchnię i w razie
braku samoistnego oddechu natychmiastowym
przeprowadzeniu sztucznego oddychania.
Jeżeli jest to możliwe, sztuczne oddychanie należy
wykonać z użyciem 100% O2.
W razie stwierdzenia braku czynności serca należy
przeprowadzić pośredni masarz serca.
Po przywróceniu oddychania i krążenia choremu
zapewnia się spokój, chroni przed nadmierną utratą ciepła i organizuje jak
najszybszy transport do najbliższego szpitala.
Instruktor CMAS**-PZPn
Marcin Konowalski