1 - mózg,

2 - nerwy czaszkowe,

3 - rdzeń kręgowy

4 - nerwy rdzeniowe

Jest to zespół komórek, tkanek i narządów wykonujących następujące czynności:

- odbieranie bodźców,
- przekształcanie ich w pobudzenia nerwowe, które nerwami prowadzone są do ośrodkowego układu nerwowego, i tam przetwarzane,
- przesyłanie pobudzeń nerwowych do narządów całego ciała.

Układ nerwowy człowieka dzieli się na:

a) układ mózgowo-rdzeniowy, w którego skład wchodzi:

- ośrodkowy układ nerwowy obejmujący mózg, rdzeń kręgowy i rdzeń przedłużony
- obwodowy układ nerwowy w skład którego wchodzą nerwy

b) układ autonomiczny zawiadujący czynnościami wewnętrznymi ustroju.

Ratownika powinny zainteresować najbardziej dwa ośrodki znajdujące się w rdzeniu przedłużonym, ośrodek naczynioruchowy i ośrodek oddechowy. Są one odpowiedzialne za tzw. odruch na nurkowanie. Woda działająca jako bodziec na receptory błony śluzowej, jamy nosowej i skóry twarzy powoduje wysyłanie impulsu do ośrodków w rdzeniu przedłużonym. ta informacja jest przetwarzana i drogą nerwu błędnego powoduje odruchowe zatrzymanie oddychania, zwolnienie czynności serca i uogólnione zwężenie naczyń z wyjątkiem naczyń mózgu i serca. Odruch ten pozwala z chwilą zanurzenia się pod wodę oszczędzić zapasy tlenu z przeznaczeniem dla serca i mózgu.

UKŁAD KRWIONOŚNY

1.      Żyła szyjna prawa,

2.      Żyła pod obojczykowa prawa,

3.   Żyła główna górna,

4.   Prawy przedsionek serca,

5.   Prawa komora serca,

6.   Żyła główna dolna,

7.   Żyła wątrobowa,

8.   Żyła wrotna,

9.   Żyła udowa lewa,

10. Tętnica szyjna lewa,

11. T. Pod obojczykowa lewa,

12. Aorta,

13. T. płucna lewa,

14. Lewy przedsionek serca,

15. Pień płucny,

16. Lewa komora serca,

17. T. wątrobowa,

18. T. krezkowa,

19. T. biodrowa wspólna,

20. T. biodrowa wewnętrzna lewa,

21. T. biodrowa zewnętrzna lewa,

22. T. udowa lewa

Głównym zadaniem układu krążenia jest rozprowadzenie w obrębie ustroju tlenu i składników odżywczych oraz udział w wydalaniu zbędnych i szkodliwych produktów przemiany materii.

Naczynia krwionośne dzielą się na tętnice, które odprowadzają krew z serca i żyły, doprowadzające krew do serca. Między systemem naczyń tętniczych i żylnych znajduje się gęsta sieć naczyń włosowatych.

Układ krążenie podzielony jest na:

a) krążenie małe (płucne) - jest ono odpowiedzialne za zaopatrzenie organizmu w tlen i wydalenie z ustroju dwutlenku węgla. Z serca tętnicami płucnymi przez naczynie włosowate do pęcherzyków płucnych. Stamtąd też pobierany jest tlen i transportowany wraz z krwią żyłami płucnymi do serca;

b) krążenie duże (odżywcze) - jest ono odpowiedzialne za zaopatrzenie komórek organizmu w substancje odżywcze i tlen oraz za odebranie produktów przemiany materii. Krew bogata w tlen i składniki odżywcze poprzez system naczyń tętniczych doprowadzana jest do obszaru naczyń włosowatych, za pośrednictwem, których oddaje ona komórkom substancje niezbędne do życia, a zabiera CO2 i inne produkty przemiany materii. Krew ta powraca żyłami do serca, skąd ponownie dostaje się do krążenia płucnego.

Serce jest samoczynnie i rytmicznie pracującą pompą mięśniową, która zapewnia stały przepływ krwi przez tętnice, naczynia włosowate i żyły.

Za automatyzm serca jest odpowiedzialny układ bodźcowo-przewodzący serca, który znajduje się pomiędzy komórkami mięśnia sercowego. Jest on kontrolowany przez wyższe struktury mózgowe za pośrednictwem nerwu błędnego.

Układ oddechowy składa się z:

a) części przewodzącej, w skład której wchodzą:
- jama ustna,
- jama nosowa,
- gardło,
- krtań,
- tchawica,
- oskrzela (prawe i lewe),
- oskrzeliki

b) części oddechowej, w skład, której wchodzą:
- pęcherzyki płucne.

Oplecione są one od zewnątrz siecią naczyń włosowatych. Przez ściany tych naczyń do pęcherzyków przenika CO2, a z pęcherzyków płucnych do naczyń przechodzi O2.
Wdech jest spowodowany powiększeniem objętości klatki piersiowej w wyniku skurczu mięśni oddechowych, z których głównym jest przepona.
Do wydechu dochodzi natomiast dzięki sprężystości ścian klatki piersiowej.
Za częstość i głębokość wdechów odpowiedzialny jest ośrodek oddechowy mieszczący się w rdzeniu przedłużonym.

1.      Mostek,

2.      Żebra,

3.      Kręgi,

4.      Miednica,

5.      Szyjka kości udowej,

6.      Główka kości udowej,  

7.      Kość piszczelowa,

8.      Kość strzałkowa,

9.      Kość udowa,

10.  Kość promieniowa,

11.  Kość łokciowa,

12.  Kość ramienia,

13.  Łopatka,

14.  Obojczyk

Odpowiedzialny jest on za wszelkie ruchy dowolne, w tym także za poruszanie się.

Układ ten dzielimy na bierny i czynny. Kości połączone stawami i układ wiązadeł stanowią bierny narząd ruchu. Mięśnie połączone z kośćcem za pomocą ścięgnistych przyczepów stanowią czynny aparat ruchu. Kurczące się mięśnie powodują ruch poszczególnych części ciała względem siebie, zmianę położenia ciała, wykonywanie pracy i tym podobne funkcje życiowe.

Kości człowieka dzielimy na:
- kości czaszki,
- kości tułowia: kręgosłup, klatka piersiowa,
- kości kończyny górnej: kości obręczy barkowej, kości kończyny wolnej (ramię, kości przedramienia, kości ręki),
- kości kończyny dolnej: kości obręczy biodrowej, kości kończyny wolnej (udo, kości goleni, kości stopy).

Przy pływaniu szczególną rolę odgrywa:

a) obręcz barkowa i kończyna górna poruszana siłą dużych grup mięśniowych takich jak:
- mięśnie grzbietu,
- mięśnie klatki piersiowej,
- przednia i tylna grupa mięśni ramienia.

Ważnymi stawami umożliwiającymi poruszanie się elementów pasa barkowego względem siebie są staw barkowo-obojczykowy i staw ramienny. Ze względu na ich duże obciążenie są one wzmocnione luźnymi torebkami stawowymi i licznymi wiązadłami.

b) obręcz biodrowa i kończyna dolna poruszane są siłą skurczu grup mięśniowych mających te przyczepy na tych kościach:
- mięśnie lędźwiowe
- mięśnie pośladkowe
- przednia i tylna grupa mięśni uda.

Ważnymi stawami umożliwiającymi pracę elementów pasa biodrowego i kończyny dolnej są staw biodrowy i staw kolanowy. Są one wzmocnione torebkami stawowymi i licznymi wiązadłami.